مزایا و تهدیدها در قرارداد EPC احداث نیروگاه خورشیدی
قرارداد ساخت نیروگاه خورشیدی، سندی است که رابطه مالی و حقوقی بین سرمایهگذار و پیمانکار را تعریف میکند. انتخاب نوع قرارداد مناسب، به ویژه در پروژههای بزرگ تولید پراکنده یا مگاواتی، حیاتی است و موفقیت پروژه را از نظر زمانبندی، بودجه و کیفیت فنی تضمین میکند.
این شرکت آماده ارائه خدمات طراحی و مهندسی و ساخت و نصب را بصورت قراردادهای کلید در دست شامل مهندسی وطراحی، تامین و اجرا (EPC – Engineering, Procurement, and Construction) با سرمایهگذاران حوزه نیروگاه های خورشیدی مبادله می نماید.
مزایای قرارداد EPC برای سرمایهگذار و پیمانکار
قرارداد EPC، مزایای مهمی را برای هر دو طرف قرارداد به همراه دارد که آن را به گزینهای ایدهآل تبدیل میکند:
تهدیدات قراردادهای EPC
بسیاری از سرمایهگذاران نیروگاههای خورشیدی تصور میکنند با انعقاد یک قرارداد EPC (طراحی، تأمین، ساخت)، تمامی مسئولیتها را به پیمانکار سپرده و ریسک خود را صفر کردهاند. اما واقعیتِ تلخ در پروژههای انرژی این است: تضاد منافع. پیمانکار EPC به دنبال حداکثر کردن سود خود است، در حالی که شما به دنبال حداکثر کردن راندمان نیروگاه در ۲۰ سال آینده هستید. متاسفانه بصورت میدانی شاهد موارد بسیاری از به نتیجه نرسیدن این نوع قرارداد و خلع ید پیمانکار توسط کارفرما و به تعلیق افتادن پروژه و اتلاف وقت و انرژی کارفرما در دعاوی حقوقی بوده ایم. به تجربه می توان با قطعیت عنوان نمود که بدون حضور یک شرکت مشاور (MC) پیش از انتخاب پیمانکار، پروژه شما با تهدیداتی جدی روبروست.
تلهی طراحی به نفع و سود پیمانکار
در مدل EPC بدون مشاور، طراحی توسط خود پیمانکار انجام میشود. پیمانکار ممکن است برای کاهش هزینههای خود، طراحی را به گونهای انجام دهد که:
از تجهیزات جانبی (مثل کابلها یا سازههای) ضعیفتر استفاده کند.
فواصل پنلها را برای کاهش کابلکشی غیربهینه طراحی کند (ایجاد سایهاندازی).
سیستمهای حفاظتی را به حداقلِ استانداردها محدود کند.
نقش مشاور: ما ابتدا «طراحی پایه» و «مشخصات فنی» (Technical Specifications) را تدوین میکنیم تا پیمانکار EPC مجبور باشد در چهارچوب کیفی شما طراحی کند، نه بر اساس سود خودش.
خرید تجهیزات (Procurement)؛ بازی با برندهای ارزان
پیمانکار EPC تمایل دارد تجهیزاتی را خریداری کند که بیشترین حاشیه سود را برای او داشته باشد. در بازار تجهیزات خورشیدی، پنلها و اینورترهایی وجود دارند که در ظاهر استاندارد هستند، اما نرخ افت راندمان یا به اصطلاح Degradation بالایی دارند. فراموش نکنیم بسیاری از برندهای حتی تایر 1 دارای 3 درجه کیفیت می باشند که از ظاهر آن قابل تشخیص نیست.
تهدید: نیروگاهی که سال اول عالی کار میکند، اما در سال سوم ۳۰٪ افت تولید دارد که تهدیدی جدی برای سرمایه گزار می باشد.
نقش مشاور: ما علاوه بر تهیه لیست تأمینکنندگان مجاز (Vendor List) تمهیدات و مطالبات فنی هر المان مهم در نیروگاه را از پیمانکار طلب میکنیم. پیمانکار حق ندارد خارج از لیست برندهای معتبر و تست شده توسط نماینده کارفرما خریدی انجام دهد.
برآوردهای غیرواقعی در مناقصه
پیمانکاران در رقابت برای گرفتن پروژه، قیمتها را به شدت پایین میآورند (Underbidding). اما وقتی پروژه شروع میشود، با اعلام «هزینههای پیشبینی نشده» به اصطلاح Claim کرده و سرمایهگذار را در بنبست قرار میدهند یا از کیفیت کار میکاهند.
نقش مشاور: ما با تهیه «متره و برآورد دقیق» پیش از مناقصه، قیمت واقعی پروژه را بر اساس میزان تولیدی واقعی آن به شما میگوییم. بدین ترتیب، پیمانکاری که قیمت غیرمنطقی (خیلی بالا یا خیلی پایین) بدهد، از دور رقابت حذف میشود.
نظارت بر اجرای قسمت های دفنی (Hidden Works)
بسیاری از بخشهای نیروگاه مثل سیستم ارتینگ، فونداسیونها و کابلکشیهای زیرزمینی پس از مدتی پوشانده میشوند. اگر پیمانکار در این بخشها کمکاری کند، شما سالها با خرابیهای جبرانناپذیر مواجه میشوید.
نقش مشاور: ما به عنوان ناظر مقیم و عالیه، تمام مراحل نصب و «کارهای پنهان» را بازرسی و تأیید میکنیم. بدون امضای مشاور، هیچ صورتوضعیتی برای پیمانکار پرداخت نخواهد شد.
تست و تحویل موقت؛ چه کسی کیفیت را تأیید میکند؟
در انتهای پروژه، پیمانکار EPC مدعی است که کار را به بهترین نحو انجام داده است. اما آیا تستهای تزریق جریان، تستهای عایقی و منحنیهای IV پنلها واقعاً طبق استاندارد است؟
نقش مشاور: ما با استفاده از تجهیزات اندازهگیری دقیق، تستهای تحویل و راهاندازی (Commissioning) را انجام میدهیم تا مطمئن شویم نیروگاهی که تحویل میگیرید، دقیقاً همان راندمانی را دارد که در روز اول بابت آن قرارداد بستهاید.
مثلث موفقیت: کارفرما – مشاور – پیمانکار
تجربه نشان داده است که پروژههای موفق انرژی، همواره دارای ساختاری معروف به سه رکنی هستند. بکارگیری دهه ها از این روش توسط کارفرمایان دولتی و خصوصی حرفه ای همانند صنایع، معادن و شرکتهای با تجربه بالای کارفرمایی در اجرای پروژه های خود به اهمیت و حیاتی بودن آن دلالت می کند. شرکت مشاور ذیصلاح به عنوان بازوی فنی و حقوقی کارفرما، اسناد مناقصه را تهیه میکند، پیمانکار اصلح را بر اساس نظرات و نیازهای کارفرما انتخاب میکند و بر اجرای صحیح قرارداد نظارت میکند.
سپردن طراحی و نظارت به خودِ مجری، مانند این است که نمره دادن به دانشآموز را به خودش بسپارید!